Thuế Nhật Bản 2026 có gì mới? 6 thay đổi về giảm trừ, lương và người phụ thuộc

Thuế Nhật Bản 2026: thay đổi khấu trừ cơ bản 104万円, thu nhập từ lương 74万円, người phụ thuộc 136万円 – Cẩm Nang Nhật Bản

1. Tóm tắt: 6 thay đổi cần biết trong năm 2026

Quan trọng: Các số trong bảng là mức khấu trừ hoặc ngưỡng xét điều kiện, không phải tiền thuế bạn chắc chắn được nhận lại. Đừng tự cộng 104万円 và 74万円 để kết luận mọi trường hợp đều giống nhau.

2. Trước tiên: Phân biệt 4 khái niệm dễ bị nhầm

(1) Tổng lương – 給与収入きゅうよしゅうにゅう: tổng tiền lương và thưởng thuộc diện tính thuế trong năm, trước khi áp dụng các khoản khấu trừ; đây không đơn giản là số tiền thực nhận trong tài khoản.

(2) Thu nhập từ lương – 給与所得きゅうよしょとく: tổng lương sau khi trừ 給与所得控除きゅうよしょとくこうじょ, một khoản khấu trừ theo công thức luật thuế dành cho người có thu nhập lương.

(3) Các khoản giảm trừ thu nhập – 所得控除しょとくこうじょ: ví dụ khấu trừ cơ bản, bảo hiểm xã hội, người phụ thuộc và bảo hiểm nhân thọ. Những khoản này góp phần làm giảm phần thu nhập chịu thuế.

(4) Thuế đã khấu trừ – 源泉徴収げんせんちょうしゅう: số tiền công ty tạm trừ trong các tháng. Đến 年末調整, công ty so với số thuế thực phải nộp trong năm: đã trừ thừa có thể được hoàn, trừ thiếu có thể phải nộp thêm.

3. Khấu trừ cơ bản năm 2026 tăng lên bao nhiêu?

基礎控除きそこうじょ là khoản được trừ khi tính thuế thu nhập. Năm 2026, mức tối đa tăng lên 104万円, nhưng mức cụ thể phụ thuộc tổng thu nhập tính theo quy định của người nộp thuế (合計所得金額), không đơn giản là tổng lương.

Ví dụ: Một người có 給与所得 sau khấu trừ lương là 300万円, không có nguồn thu nhập khác, thuộc nhóm tổng thu nhập đến 489万円 nên có thể áp dụng mức khấu trừ cơ bản 104万円. Điều đó không có nghĩa người này được hoàn ngay 104万円 tiền mặt.

Nguồn: 国税庁 – Bảng khấu trừ cơ bản 2026 (No.1199).

4. Khấu trừ thu nhập từ lương tối thiểu tăng từ 65 lên 74万円

給与所得控除きゅうよしょとくこうじょ là khoản khấu trừ dùng để xác định thu nhập từ lương. Đối với năm 2026 và 2027, mức tối thiểu là 74万円 (trước đó 65万円). Mức khấu trừ thực tế được tính theo công thức và có thể lớn hơn khi lương cao hơn; không phải mọi người đều trừ đúng 74万円.

Nguồn: 国税庁 – Bảng khấu trừ thu nhập từ lương (No.1410).

5. “Thu nhập 178万円 không phải đóng thuế” có đúng không?

Đúng trong điều kiện cụ thể, nhưng dễ bị hiểu quá rộng. Theo 国税庁, với người chỉ có thu nhập từ lương, không có nguồn thu nhập khác và thuộc mức khấu trừ cơ bản 104万円, ta có:

Ví dụ người làm thêm kiếm 170万円 từ lương trong năm và không có thu nhập khác: phần thu nhập từ lương là 96万円, thấp hơn mức khấu trừ cơ bản 104万円, nên không phát sinh thuế thu nhập quốc gia theo cách tính cơ bản. Những khoản khấu trừ khác có thể ảnh hưởng trường hợp cụ thể.

Nhưng 178万円 không có nghĩa: miễn 住民税じゅうみんぜい (thuế cư trú), miễn bảo hiểm y tế, miễn bảo hiểm hưu trí, hoặc người thân vẫn chắc chắn nằm trong diện bảo hiểm phụ thuộc. Các ngưỡng thuế và bảo hiểm xã hội khác nhau, cần xác minh riêng.

Nguồn: 国税庁 – Khi nào thu nhập từ công việc bán thời gian không phát sinh thuế thu nhập?.

6. Ngưỡng thu nhập người phụ thuộc tăng lên 136万円 – ai được áp dụng?

Với một người thân chỉ có thu nhập từ lương, mức tổng lương tương ứng điều kiện tổng thu nhập không quá 62万円 năm 2026 là 136万円 (năm 2025 là 123万円). Đây là một điều kiện về thu nhập khi xét người phụ thuộc hoặc vợ/chồng cùng sinh kế; còn phải xét quan hệ, tuổi, tình trạng cùng sinh kế và các điều kiện khác.

Ví dụ: Người thân làm bán thời gian và có tổng lương 130万円 trong năm. Với mức khấu trừ lương tối thiểu 74万円, thu nhập từ lương còn 56万円; nếu không có nguồn thu nhập khác, người đó đáp ứng riêng điều kiện thu nhập ≤62万円. Muốn người khai được giảm thuế vẫn phải kiểm tra các điều kiện pháp lý còn lại.

Đối với vợ/chồng có thu nhập cao hơn ngưỡng thông thường, có thể còn chế độ 配偶者特別控除はいぐうしゃとくべつこうじょ (khấu trừ vợ/chồng đặc biệt) với ngưỡng riêng; không tự kết luận “quá 136万円 là không có bất kỳ giảm trừ nào”.

Riêng người thân 19–22 tuổi có thể liên quan đến 特定親族特別控除とくていしんぞくとくべつこうじょ, chế độ có giới hạn thu nhập riêng. Nếu gia đình có con đang học và làm thêm, nên khai đúng mẫu thay vì tự bỏ tên con khỏi hồ sơ.

Nguồn: 国税庁 – Bảng ngưỡng người phụ thuộc năm 2026.

7. Khấu trừ bảo hiểm nhân thọ: gia đình có người phụ thuộc dưới 23 tuổi cần chú ý

Một thay đổi đáng lưu ý trong 年末調整 2026 là quy định đặc biệt với bảo hiểm nhân thọ mới (新生命保険料) khi người khai có người phụ thuộc dưới 23 tuổi và đáp ứng các điều kiện. Mức khấu trừ tối đa của riêng loại này có thể là 6万円 thay vì 4万円, tùy phí bảo hiểm thực trả và cách tính. Tổng giới hạn khấu trừ bảo hiểm nhân thọ vẫn có quy định riêng.

Không phải chỉ cần có con dưới 23 tuổi là tự động được trừ 6万円; cũng không phải được hoàn 6万円 tiền mặt. Hãy kiểm tra 保険料控除証明書ほけんりょうこうじょしょうめいしょ do bên bảo hiểm cấp và khai đúng biểu mẫu của công ty.

Nguồn: 国税庁 – Khấu trừ bảo hiểm nhân thọ (No.1140).

8. Gửi tiền cho bố mẹ/người thân ở Việt Nam: năm 2026 cần nhớ gì?

Người Việt làm việc tại Nhật thường quan tâm 扶養控除ふようこうじょ (khấu trừ người phụ thuộc) khi hỗ trợ gia đình ở Việt Nam. Đừng hiểu chỉ cần chuyển tiền là được giảm thuế. Người thân phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về quan hệ, tuổi, thu nhập, sinh kế và hồ sơ xác nhận.

Các chứng từ thường gặp gồm 親族関係書類しんぞくかんけいしょるい (giấy tờ chứng minh quan hệ) và 送金関係書類そうきんかんけいしょるい (chứng từ chuyển tiền); có trường hợp phải có giấy tờ du học hoặc chứng từ chứng minh 38万円. Không tự lấy tổng tiền gửi cho nhiều người để coi như mỗi người đã nhận đủ mức.

Đọc thêm bài đã có trên Cẩm Nang Nhật Bản: Mẫu giấy xác nhận quan hệ tiếng Nhật–Việt để giảm thuế. Với người cần hồ sơ hôn nhân, xem thêm mẫu dịch giấy đăng ký kết hôn sang tiếng Nhật.

Nguồn điều kiện người thân cư trú nước ngoài: 国税庁 – Giải thích người phụ thuộc cư trú nước ngoài.

9. Cuối năm 2026, người làm công ăn lương cần làm gì?

1. Xác nhận hạn nội bộ: hỏi bộ phận nhân sự khi nào phải nộp giấy 年末調整; từng công ty có hạn thu hồ sơ riêng.
2. Kiểm tra thu nhập ước tính: cộng lương và thưởng thuộc năm tính thuế, kể cả thu nhập từ công ty cũ nếu thuộc trường hợp cần gộp và có 源泉徴収票げんせんちょうしゅうひょう.
3. Rà lại người phụ thuộc: thu nhập, tuổi, nơi cư trú và chứng từ của từng người. Đừng dùng bảng ngưỡng năm 2025 cho thuế năm 2026.
4. Kiểm tra bảo hiểm: lấy chứng nhận khấu trừ nếu có bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm động đất hoặc các khoản khác đủ điều kiện.
5. Nộp đúng mẫu: dùng biểu mẫu 2026 của công ty/国税庁; chú ý mẫu kết hợp khấu trừ cơ bản và người thân đặc biệt.
6. Sau khi công ty quyết toán: xem phiếu lương và 源泉徴収票 để biết có được hoàn phần thuế khấu trừ thừa hay phải nộp thêm.

Nếu bạn chưa rõ quy trình điền từng ô, xem hướng dẫn nền tảng đã đăng: Hướng dẫn làm 年末調整 2026 ở Nhật Bản, giấy tờ và mẫu tiếng Việt.

10. Câu hỏi thường gặp

Tăng khấu trừ cơ bản lên 104万円 có nghĩa được hoàn 104万円?

Không. Đây là khoản trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, không phải tiền công ty chuyển lại trực tiếp.

Lương 178万円 có chắc chắn miễn mọi loại thuế và bảo hiểm?

Không. Mốc này dùng để giải thích thuế thu nhập quốc gia trong trường hợp chỉ có lương và không có thu nhập khác. Thuế cư trú và bảo hiểm xã hội có quy định riêng.

Bố mẹ ở Việt Nam có lương dưới 136万円 là được giảm trừ ngay?

Chưa đủ. Mức 136万円 chỉ thể hiện một điều kiện thu nhập nếu người thân chỉ có lương; còn phải xét điều kiện tuổi, sinh kế, quan hệ, nơi cư trú và giấy tờ.

Tại sao từ tháng 1 đến tháng 11/2026 bảng lương chưa thể hiện mức mới?

国税庁 quy định thay đổi chính về khấu trừ cơ bản và lương có hiệu lực từ 01/12/2026, được xử lý trong quyết toán cuối năm 2026. Bảng khấu trừ tại nguồn hằng tháng được thay đổi theo lịch riêng từ 2027.

Nếu đã nộp mẫu người phụ thuộc đầu năm 2026 có cần rà lại không?

Có thể cần. Nếu điều kiện thu nhập hoặc tình trạng người thân thay đổi, hãy báo công ty và nộp mẫu điều chỉnh theo yêu cầu. Đặc biệt những trường hợp mới đủ điều kiện theo quy định 2026 không nên bỏ sót.

11. Kết luận: 3 điều cần nhớ nhất

Thứ nhất, quy định thuế thu nhập năm 2026 có những ngưỡng mới đáng chú ý: khấu trừ cơ bản tối đa 104万円, khấu trừ lương tối thiểu 74万円, ngưỡng 178万円 trong ví dụ người chỉ có lương và điều kiện người phụ thuộc 136万円 khi chỉ có thu nhập lương.

Thứ hai, các ngưỡng này dùng cho những mục đích khác nhau; không suy ra ngay số tiền được hoàn hay điều kiện bảo hiểm xã hội.

Thứ ba, nộp hồ sơ đúng hạn công ty, khai người phụ thuộc chính xác và giữ chứng từ liên quan quan trọng hơn việc chỉ nhớ các con số.

Bài viết liên quan trên Cẩm Nang Nhật Bản

• Hướng dẫn làm thủ tục hoàn thuế cuối năm 2026 ở Nhật Bản.
• Mẫu xác nhận quan hệ tiếng Nhật–Việt để khai giảm trừ thuế.
• Mẫu bản dịch giấy Đăng ký Kết Hôn tiếng Nhật chuẩn Miễn Phí
• Mẫu bản dịch giấy trích lục khai sinh, giấy khai sinh Chuẩn

Nguồn tham khảo chính thức

• 国税庁 – Cải cách khấu trừ cơ bản và khấu trừ lương năm 2026.
• 国税庁 – Hướng dẫn 年末調整 2026.
• 国税庁 – Mức 基礎控除 theo thu nhập.
• 国税庁 – Mức 給与所得控除.
• 国税庁 – Bảng tổng hợp điều kiện người phụ thuộc 2026 (PDF).